Op 18 november 2010 organiseerden wij - de 24 Vlaamse en Nederlandse projectpartners- het Mid Term Symposium van “GROEI.kans!” in de Priorij Corsendonk te Oud-Turnhout. Tijdens deze ondernemersdag bogen een 250tal Vlaamse en Nederlandse rurale ondernemers en beleidsmensen zich over diverse aspecten van ondernemerschap op het platteland. De Kempen aan beide zijden van de grens vormden het decor en het werkinstrument. Grensoverschrijdende samenwerking tussen Vlaanderen en Nederland vormde de rode draad van het programma. En dat er niet enkel gepraat werd, wordt u hieronder duidelijk.

Jan van den Berghe (Strategische Projectenorganisatie Kempen vzw) bewees met enkele fragmenten uit de literatuur dat het landschap van de Kempen sedert de eerste vermelding in 1055 tot in de 19de eeuw niet veel veranderde: bossen en ‘ver uitgestrekte vlakten…helemaal ongeschikt voor enig menselijk ondernemen’. De landbouw maakte de grond vruchtbaarder, vormde het landschap en draagt het nu nog. Er kwamen kanalen en industrie, kolonies en gevangenissen. Maar alles blijft gestoeld op het zand: zeezand en klei in het westen, rivierzand en grint in het oosten.
Anne-Marie Vangeenberghe, woordvoerder van de Boerenbond, schetste de samenhang tussen landbouw en platteland in de Kempen. “Anders dan in minder dicht bevolkte gebieden van Europa is het platteland in Nederland en Vlaanderen sterk verstrengeld met de landbouw. Meer dan honderd jaar geleden was het platteland zo goed als volledig in handen van de boeren, maar daar kwam na de tweede wereldoorlog verandering in. De mensen bleven er wonen, maar ze hadden er zelf geen economische activiteit. Er kwam zelfs inwijking vanuit de steden op gang. De Boerenbond heeft zich daar niet tegen verzet, maar via de Landelijke Gilden een werking op gang gebracht rond plattelandsbeleving.” Vangeenberghe stelt vast dat de stedeling nu rust komt zoeken op het platteland, maar wel zijn comfort wil behouden. Dat biedt mogelijkheden aan boeren om daaruit een inkomen te halen. De grens die dwars door het werkgebied van GROEI.kans! loopt is eerder een stimulans dan een beperking: “Het overschrijden van een grens geeft ons nog altijd een adrenalinestoot. Ik merk dat grenzen prikkels zijn.” Daarop nodigde ze de deelnemers uit om van de tweede helft van het project GROEI.kans! minstens een even spannende periode te maken.
Daarop hield trainer-conferencier Roel Van de Wiele een gesmaakt exposé over de eigenheden van Nederlanders en Vlamingen, en de verschillen die de grens teweegbrengt.

Na het plenaire gedeelte, vertrokken de verschillende deelnemers naar de workshops. De deelnemers maakten vooraf een keuze voor één van de zes workshops. Je kon kiezen voor toerisme en recreatie, streekmarketing, hoeve- en streekproducten, Kempische landgoederen, de relatie tussen overheid en ondernemer, en educatie. In de workshops werden bedrijfsbezoeken gekoppeld aan presentaties en discussies.
Na de workshops was het terug verzamelen geblazen op de Priorij, waarbij de deelnemers feedback kregen vanuit de verschillende workshops en dit alles in een decor van enkele realisaties binnen het project, waaronder Weidepoort.be, Lekker van Streek, het virtuele kennisplatform en een voorstelling van alle projectactiviteiten binnen “GROEI.kans!”.

Koen Symons, projectcoördinator van GROEI.kans! sloot de dag af met de warme boodschap dat 18 november een dag was voor én door ondernemers. Een kleine greep uit de eerste signalen van op de grens:
- Een succesvol plattelandsbeleid steunt op de vele ondernemers, die de bereidheid en de creativiteit hebben om bij te dragen tot een gevarieerd en streekeigen aanbod.
- Een succesvol plattelandsbeleid gaat om het stimuleren van samenwerking tussen ondernemers. Clustervorming en samenwerking rond nieuwe markt – productcombinaties, rond distributie, rond marketing, rond nieuwe markten en marktniches genereren groei voor ondernemers, tot een ruimer, een beter en breder bekend productaanbod en tot meer aantrekkingspolen voor het eigen platteland.
- Een succesvol plattelandsbeleid brengt mensen samen en versterkt op die manier de sociale cohesie. Het platteland heeft behoefte aan mensen met hart voor het platteland die activiteiten organiseren om de sociale samenhang te versterken en die de handen in elkaar slaan en de kar trekken van nieuwe en kansrijke initiatieven voor het platteland in al haar facetten.